Puppy bijt alles: waarom het gebeurt en wat je doet

bijgewerkt augustus 20268 min lezen

Die scherpe tandjes in je handen, je broekspijp en de bank: het hoort erbij. Een pup verkent de wereld met de bek, zoals een baby alles in de mond stopt. Het is geen agressie en geen dominantie. Maar "het hoort erbij" betekent niet dat je niks kunt doen.

Hieronder lees je waarom pups bijten, waarom het rond de vier maanden vaak érger wordt, wat werkt en wat je vooral niet moet doen. Daarna staan drie situaties apart: bijten aan de riem, een pup die in een drukke omgeving woont, en bijten met kinderen in huis.

Waarom bijt een pup?

Drie redenen, en meestal spelen ze door elkaar:

1. Verkennen. De bek is het gereedschap waarmee een pup de wereld leert kennen. Alles wat nieuw is wordt geproefd, en jouw handen zijn nieuw.
2. Spelen. In het nest speelden pups de hele dag met de bek. Jouw pup doet met jou wat er met nestgenootjes werd gedaan, alleen heeft niemand nog verteld dat mensenhuid zachter is dan puppyvacht.
3. Overprikkeling. Dit is de gemiste. Een pup die te weinig slaapt (en dat zijn er veel: een pup hoort 18 tot 20 uur per etmaal te slapen) wordt tegen de avond wild, drukt en bijt harder. Veel "bijtproblemen" rond een uur of acht 's avonds zijn eigenlijk slaapproblemen.

Rond 4 maanden wordt het erger. Dat is normaal.

Veel baasjes schrikken als het bijten rond de vierde maand ineens heftiger wordt, terwijl de opvoeding juist zo lekker liep. De verklaring is simpel: het melkgebit wisselt, het gebit jeukt en zeurt, en kauwen verlicht dat. Dit is geen terugval in de opvoeding en het zegt niks over jou. Het piekt, en het zakt daarna weer.

Wat in die weken helpt: zorg dat er altijd iets is dat wél mag (een kauwspeeltje, een gevulde kong, een bevroren washandje), en geef het direct als ruil op het moment dat je pup ergens anders in hangt.

Wat werkt: het protocol in vier regels

1. Tanden op huid = spel stopt. Niet boos, geen drama. Je stopt gewoon een paar tellen met bewegen en aandacht geven. De boodschap: zachte bek is spelen, harde bek is einde feest.
2. Ruil, verbied niet alleen. "Nee" zonder alternatief werkt niet bij een pup die móet kauwen. Haal je hand of broekspijp weg en geef er meteen iets voor terug dat wel mag.
3. Iedereen doet hetzelfde. Als jij het spel stopt bij bijten en je huisgenoot doet stoeispelletjes met de handen, leert je pup niets, behalve dat regels per persoon verschillen. Spreek één lijn af met het hele huishouden.
4. Bewaak de rust. Een uitgeruste pup is een zachtere pup, en veel van wat op bijten lijkt is te lang wakker zijn. Plan rustmomenten in, zeker rond de beruchte avonduren, en zie het bijten van een oververmoeide pup als signaal in plaats van stoutigheid.

Welk kauwspeeltje wij zouden kopen

Regel twee hierboven staat of valt met wat je in de plaats geeft. Wij letten daarbij op twee dingen: zacht genoeg rubber voor een melkgebit, en vulbaar, zodat hetzelfde ding ook een rustmoment kan worden.

Bekijk alle puppyspullen, per fase →

Wat je níet doet

• Snauwen, de bek dichtknijpen of een tik geven. Het leert een pup vooral dat handen onvoorspelbaar zijn, en dat is precies het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken.
• Met je handen voor de bek spelen en dán boos worden als er gebeten wordt. Kies: handen zijn geen speelgoed, nooit.
• Hard "au!" gillen en wegrennen. Voor veel pups is dat geen correctie maar een uitnodiging: het speeltje maakt geluid én beweegt.
• Elke dag iets anders proberen. Een pup leert van herhaling; wissel je elke dag van aanpak, dan begint het leren steeds opnieuw.

Bijten aan de riem

Een riem die heen en weer beweegt lijkt voor een pup sterk op het touwspel dat in het nest de hele dag werd gespeeld. Dat maakt het lastig, want hoe harder je trekt om de riem terug te krijgen, hoe meer het op spelen gaat lijken. Veel baasjes merken daardoor dat het juist heftiger wordt op het moment dat ze ingrijpen.

In de praktijk werkt het meestal beter om de riem saai te maken dan om eraan te trekken. Blijf staan, laat de riem slap hangen en zeg niets. Er valt dan niets meer te trekken en er gebeurt niets spannends. Loop weer door zodra de riem wordt losgelaten, zodat verder wandelen het gevolg is van loslaten.

Twee dingen maken dat makkelijker. Een kauwspeeltje of een tweede riem in je jaszak geeft je buiten iets om mee te ruilen, net zoals je dat binnen doet. En het moment waarop het misgaat zegt vaak meer dan het bijten zelf: gebeurt het vooral aan het eind van een wandeling of na een drukke route, dan is de kans groot dat je pup niet stout is maar over de vermoeidheidsgrens heen.

Een pup in een drukke omgeving

Woon je aan een doorgaande weg, op een kruispunt, in een winkelstraat of boven een kroeg, dan krijgt je pup de hele dag geluiden, mensen en beweging binnen die een pup in een rustige straat niet meemaakt. Een jonge pup kan die indrukken nog niet wegfilteren. Baasjes in zo’n omgeving vertellen regelmatig dat het bijten er feller aan toegaat dan ze van een eerdere hond gewend waren.

Daarmee draait het advies om. Langer oefenen of vaker de straat op gaan helpt dan niet, omdat de omgeving zelf de belasting is. Wat in zulke situaties meestal meer oplevert: korter naar buiten en dan liever een paar keer per dag, zo mogelijk een route die van de drukte af loopt ook al is die saaier, en na thuiskomst een rustmoment inplannen in plaats van afwachten. Dat laatste is belangrijk, want een pup die te veel indrukken heeft gehad oogt vaak juist energiek en niet moe.

Blijft je pup na elke wandeling wild, kijk dan bij een overprikkelde pup weer rustig krijgen.

Bijten en kinderen in huis

Voor een pup zijn rennende, gillende kinderen onweerstaanbaar: ze bewegen snel, maken hoge geluiden en reageren groot op elke uitval. Drie afspraken die het voor allebei behapbaar houden: kinderen staan stil of gaan zitten zodra de pup te druk wordt (stilstaand "speelgoed" is saai), spelen met handen voor de bek is voor niemand toegestaan, en pup én kind krijgen allebei hun rustmomenten. En hoe lief allebei ook zijn: laat jonge kinderen en een pup nooit zonder toezicht samen.

Gaat het bij jullie vooral om de kinderen, dan staat de hele aanpak, wat je kind zelf kan doen, hoe je spel van een waarschuwing onderscheidt en welke drie momenten van de dag het meeste opleveren, in als je pup naar de kinderen bijt.

Wanneer is het meer dan puppybijten?

Vrijwel al het bijten van een jonge pup is spel, verkenning of vermoeidheid. Overleg met je dierenarts of een gedragsdeskundige als je pup bijt vanuit zichtbare angst (wegduiken, grommen, nekhaar overeind), als het bijten samengaat met verstijven of fel uitvallen over eten of speelgoed, of als een pup van ruim boven de zes maanden nog steeds hard en veelvuldig doorbijt terwijl jullie consequent zijn. Dat is geen falen, dat is er op tijd bij zijn.

Veelgemaakte fouten bij puppybijten

• Het bijten zien als dominantie of agressie, en er dus te zwaar op reageren
• De pup "laten uitrazen" in de avond, terwijl juist rust nodig is
• Wél verbieden, niet ruilen: een kauwende pup zonder kauwspullen vindt zelf wel iets
• Verschillende regels per gezinslid
• De bijtpiek rond 4 maanden aanzien voor mislukte opvoeding en de moed verliezen

Meer lezen? Slaapt je pup slecht (en bijt daardoor extra), begin dan bij Mijn pup huilt de hele nacht: wat doe je? Gaat het bijten 's avonds het hardst, kijk dan bij Waarom je pup 's avonds ineens door het huis raast. En voor de andere grote beginnersvraag: Hoe lang kan een pup de plas ophouden?

Verder lezen

• Als je pup naar de kinderen bijt

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen dierenarts. Twijfel je over de gezondheid van je pup, bel dan je dierenarts.